Natuurlijk daglicht heeft een gunstige invloed op het metabole circadiane ritme van patiënten met type 2 diabetes

Een blog van Ivo Habets

“Natuurlijk daglicht tijdens kantooruren verbetert de glucoseregulatie en het substraatmetabolisme van het hele lichaam”

Het circadiane tijdsysteem reguleert veel processen in het menselijk lichaam. Hoewel het vooral bekendstaat om het aansturen van onze slaap-waakcyclus, volgt ook het metabolisme een sterk dagelijks ritme. Hieronder vallen processen zoals glucoseregulatie, insulinegevoeligheid en substraatgebruik, die gedurende de dag op een gecoördineerde manier variëren. Het belangrijkste synchronisatiesignaal (zeitgeber) voor het circadiane ritme is natuurlijk licht, rijk aan blauw-wit licht, dat wordt waargenomen door retinale cellen in onze ogen.

Tegenwoordig brengen we echter een groot deel van de dag binnenshuis door onder constante kunstmatige verlichting, die aanzienlijk verschilt van natuurlijk daglicht wat betreft zowel intensiteit als spectrale samenstelling. Daarnaast is bekend dat mensen met metabole aandoeningen zoals type 2 diabetes verstoringen vertonen in hun circadiane metabole ritmes. Tot nu toe was echter onduidelijk hoe blootstelling aan licht hun centrale circadiane ritme beïnvloedt en wat daarvan de gevolgen zijn voor de regulatie van het metabolisme.

Een recente studie van Harmsen et al. onderzocht de effecten van blootstelling aan daglicht op metabole uitkomsten bij mensen met type 2 diabetes. De deelnemers werden gedurende vijf opeenvolgende dagen blootgesteld aan twee verschillende lichtcondities. In de ene conditie werden zij uitsluitend blootgesteld aan kunstmatig binnenlicht. In de andere conditie werden zij tussen 8:00 en 17:00 uur blootgesteld aan natuurlijk daglicht achter een raam. Andere factoren, zoals maaltijden en dagelijkse routines, werden gecontroleerd.

De resultaten lieten zien dat de glucoseregulatie beter was in de conditie met natuurlijk daglicht. Dit bleek uit het feit dat deelnemers meer tijd doorbrachten binnen de normale glucosewaarden. Er werd echter geen verschil gevonden in de gemiddelde glucosewaarden tussen beide condities. Desondanks is deze verbetering in glucosestabiliteit klinisch relevant, aangezien schommelingen in glucose geassocieerd zijn met metabole complicaties.

Daarnaast werd het substraatgebruik op meerdere tijdstippen aan het einde van de week beoordeeld. In de conditie met natuurlijk daglicht maakten deelnemers meer gebruik van vetmetabolisme in vergelijking met de conditie met kunstmatig licht. Dit effect was het sterkst op het moment dat de intensiteit van het natuurlijke licht het hoogst was. Deze bevindingen suggereren dat daglicht het dagelijkse ritme van macronutriëntgebruik kan versterken.

Op de laatste avond van de week werden ook de melatoninespiegels gemeten. Hoewel het begin van de melatoninesecretie niet eerder plaatsvond, waren de melatonineconcentraties na het intreden ervan hoger in de conditie met natuurlijk daglicht.

Deze studie toont aan dat het metabolisme wordt beïnvloed door het circadiane systeem en dat natuurlijk licht fungeert als een belangrijke regulator. Het is echter belangrijk te benadrukken dat blootstelling aan natuurlijk daglicht niet moet worden beschouwd als een behandeling of genezing voor metabole aandoeningen. Het kan wel de circadiane afstemming ondersteunen door blootstelling aan daglicht overdag en daarmee een waardevolle aanvullende rol spelen bij het verbeteren van verstoorde metabole ritmes.

Lees hier het volledige artikel